“De Leeuwin”, Making of

Het maken van “De Leeuwin”

Het maken van een bronzen beeld is een proces van vele stappen. Het is zowel creatief als ambachtelijk. Het creatieve proces is het  vormgeven van hetgeen je in je hoofd hebt. Hier gaat het om een beeld van een Leeuwin. Omdat het zo concreet is en naturalistisch begin ik met het bestuderen van de leeuwin, haar anatomie, haar houding en uitstraling.

Wat een prachtdier, de anatomie verklapt de kracht en explosiviteit van dit dier. De korte snuit met de enorme kaakspieren, de massieve voorpoten en voeten die veel groter zijn dan een mensenhand. De lange staart voor de balans en dat de leeuwin met een gewicht van 130kg eigenlijk heel rank is. Ogenschijnlijk ligt ze daar relaxed in de zon op een rots maar de zwiepende staartpluim laat haar alertheid zien.

Op het moment dat ze in mijn “systeem” zit, begin ik met kleine schetsen in was, zowel van een leeuwin als van een leeuw om de verhoudingen te leren kennen.

Na het schetsen ga ik over tot het echte wasmodel. Ander materiaal kan natuurlijk ook. Bij de Leeuwin heb ik voor het eerst gewerkt zonder armatuur. Meestal bouw je het beeld op rond een dragend frame zoals hierboven een koperdraad. Bij de Leeuwin wilde ik niet gehinderd worden door een vaste vorm van het frame maar nog de mogelijkheid hebben om alle kanten op te kunnen met haar houding.

De Leeuwin ligt op een rots en vormen samen een eenheid. Ze moeten mooi in elkaar vallen.

Als het wassen beeld helemaal klaar is begint het intensieve traject van het wasmodel omzetten in brons. Dit is het ambachtelijke deel van het proces wat al sinds de Griekse oudheid, in de basis, op dezelfde manier gaat.

Om de Leeuwin in brons te kunnen gieten is een rubbermal gemaakt. Voor het maken van rubbermallen en het gieten van de bronzen beelden ga ik naar Sala bronsgieterij in Arnhem. Een fantastische vakman met liefde voor het vak (www.salabronsgieterij.nl).

Het maken van een goede rubbermal is een ambacht op zich. Als de mal gemaakt is wordt het originele wassen beeld eruit gehaald en wordt er gietwas in gegoten.

Het beeld van gietwas, hier knalrood, moet worden bijgewerkt omdat er luchtbellen in de was kunnen zitten of andere ongerechtigheden. Bij de Leeuwin was het aansluiten op de rots van belang.

Als het gietwassen beeld klaar is kan het proces van bronsgieten beginnen. Dit bestaat uit een heel aantal stappen;

Invormen van het gietwassen beeld in vuurvast materiaal (gips en chamotte) met giettrechter (om het brons in te gieten) en laten uitharden

Uitstoken van het was in oven van 250-300°C, uitgevloeide was verwijderen

– Vuurvaste mal in oven verhitten tot 600-700°C om alle water uit te stoken

– Mal in vochtig zand plaatsen, zand stevig aanstampen

Bronsgieten; het brons heeft een temperatuur van 1200°C en wordt in de mal gegoten die ingebed staat in het zand

– Brons laten afkoelen in de vuurvaste vorm. De mal wordt met een hamer kapot geslagen als alles is afgekoeld. Het beeld is dan zwart met allerlei aanhangsels. De aanhangsels zijn de ontluchtingskanalen en een gietkanaal.

– Het afwerken van het bronzen beeld gebeurt met haakse slijper, dremel, schuren, lassen

– Als laatste stap, het patineren van het beeld naar de gewenste kleur en eventueel in de was zetten.

Op YouTube zijn veel filmpjes te vinden waarbij dit bronsgieten te zien is, bijvoorbeeld YouTube “Beeld van was gieten in brons” (https://youtu.be/Bm–9VDKcgQ).

Bij de Leeuwin zag het patineren er zo uit:

“De Leeuwin”